Hoa của nước là tập thơ mang tính tưởng niệm và tri ân sâu sắc. Qua những dòng thơ lắng đọng, nhà văn Trầm Hương dâng nén tâm hương của mình gửi đến các chị những người con gái Việt Nam đã hóa thân thành những bông hoa bất tử trên hành trình lịch sử đầy đau thương mà anh dũng của dân tộc.
Các chị từng là những cô gái rất trẻ, rất đẹp, mang trong tim bao hoài bão, ước mơ về hạnh phúc, về tương lai. Nhưng chiến tranh đã cướp đi tuổi xuân, để lại những uẩn khúc, nỗi đau không thể gọi thành tên. Trong gần một thế kỷ, hàng triệu tấn bom đạn đã trút xuống dải đất Việt Nam, và cũng từng ấy thời gian, biết bao “bông hoa” đã gãy gục, bỏ lại ước mơ, khát vọng về ngày mai…
Nhà văn Trầm Hương, người “đi dọc mọi miền đất nước để giữ lấy mảnh đất quê hương” đã lần theo dấu vết chiến tranh, tìm lại hình bóng những người con gái ngã xuống. Họ ra đi không để lại một bức hình, một kỷ vật, nhưng xương máu các chị đổ xuống cho Tổ quốc là sự thật không thể phai mờ. Trong cảm thức thi ca của tác giả, linh hồn các chị dường như đã hóa thân vào những loài hoa mọc lên trên chính những con đường từng bị bom vùi, bị thiêu đốt, bị xóa tên khỏi bản đồ. Những đóa hoa ấy lặng lẽ xóa dần vết tích chiến tranh, nhưng không xóa được ký ức về sự hy sinh.
Hoa của nước tái hiện chân thực đời sống lịch sử – xã hội Việt Nam qua hai cuộc kháng chiến. Những vần thơ khắc họa quá trình tham gia cách mạng, công tác phục vụ chiến trường; ca ngợi truyền thống cách mạng của gia đình, tinh thần dũng cảm, sự hy sinh cao cả của các chiến sĩ, đồng đội vì lý tưởng độc lập, tự do của dân tộc. Thơ đan xen các chặng đường hoạt động cách mạng với những phong trào đấu tranh chính nghĩa, bảo vệ đất nước trước các thế lực xâm lược và tay sai trong suốt thời kỳ kháng chiến.

Cuốn sách gồm 03 chương:
Chương một: HOA THUỶ SINH
Thơ về các loài hoa: Cồn Dù, Thuỷ Tuyết, Bần, Muống Biển, Tràm, Năn, Lát, Nhút, Sen, Súng, Bèo, Lục Bình
Chương hai: HOA TÔI GẶP TRÊN ĐƯỜNG THIÊN LÝ
Thơ về các loài hoa: Hoa Dây Chiều, Đào, Mai, Chuối, Tre, Dừa, Vú Sữa, Dã Quỳ, Lý, Lan, Hồng, Thị, Cúc, Cứt Lợn.
Chương ba: HOA THỜI HẬU CHIẾN
Thơ về các loài hoa: Môn Ngọt, Lẻ Bạn, Sầu Đâu, Hoa Xuyến Chi, Bông Hồng Vàng, Xương Rồng, Đậu Biếc, Cúc Trắng.
Phần Lời bạt do Bùi Khánh Nguyên viết, chia sẻ cảm xúc của một người sáng tác không chuyên khi phổ nhạc bản trường ca Hoa của nước (thời điểm còn là bản thảo). Tác phẩm để lại những ám ảnh sâu sắc, khiến người đọc như được hóa thân vào từng loài hoa, để cảm nhận trọn vẹn tâm ý mà nhà văn gửi gắm. Đặc biệt, từ bài thơ về loài Hoa Xuyến Chi, xuất phát từ một nhân vật có thật, Bùi Khánh Nguyên đã phổ nhạc thành ca khúc Xuyến Chi nhằm tôn vinh và tưởng nhớ những người con gái Việt Nam – những đóa hoa rực rỡ, bất tử trên mảnh đất mẹ đau thương mà anh hùng.
Một điểm nhấn giàu xúc cảm của tập sách là câu chuyện “Hai đời làm mẹ” và hình ảnh vườn thanh long của người phụ nữ anh hùng. Từ cuộc gặp gỡ định mệnh với chị Phạm Thị Mai (Tám Liệm) tại Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, trong buổi họp mặt cựu nữ tù chính trị và tù binh, nhà văn đã viết nên những vần thơ đầy rung động. Bài thơ Hai đời làm mẹ thể hiện sự khâm phục trước lòng dũng cảm, nghị lực phi thường của người nữ anh hùng đã hy sinh đôi chân sau kháng chiến, nhưng vẫn vượt lên số phận và định kiến để thực hiện giấc mơ làm mẹ trong hòa bình. Sự ra đời của đứa con gái với chị chính là một kỳ tích, là biểu tượng thiêng liêng của tình mẫu tử và sức sống bền bỉ của người phụ nữ Việt Nam.
Hoa của nước là tập hợp những bài thơ viết về các nữ chiến sĩ với cảm xúc nồng nàn, sâu lắng. Các loài hoa trong thơ không chỉ là hình ảnh thiên nhiên mà còn là ẩn dụ tinh tế cho vẻ đẹp, phẩm chất và sự hy sinh của những nữ anh hùng. Tất cả được trau chuốt bằng tình yêu thương, sự trân trọng và niềm khâm phục sâu sắc của tác giả.
Tác phẩm Hoa của nước của nhà văn Trầm Hương, Tổng biên tập Lý Bá Toàn, do Nhà xuất bản Hồng Đức ấn hành, là một tập thơ giàu giá trị nhân văn, góp phần gìn giữ ký ức chiến tranh và tôn vinh vẻ đẹp bất tử của người phụ nữ Việt Nam trong lịch sử dân tộc.
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 10 tháng 01 năm 2026
Đào Thị Hồng Quyên
Phòng Truyền thông – Giáo dục và Quan hệ quốc tế



English